Modal split: rekordowo niski udział kolei – co to oznacza dla transportu drogowego?

Modal split – dane z 2023 r.

Z danych Komisji Europejskiej wynika, że struktura przewozów w UE w 2023 roku wyglądała następująco:

Dlaczego kolej traci udział?

Udział kolei w europejskim transporcie towarowym spada systematycznie od dekady. Przyczyn jest wiele: od niewystarczającej infrastruktury, przez ograniczoną elastyczność, po długie czasy załadunku i rozładunku. Nawet inwestycje w Rail Freight Corridors nie przyniosły oczekiwanego przełomu.

Transport drogowy zyskuje — mimo kosztów

Transport drogowy jest nadal najszybszym i najbardziej elastycznym sposobem dostaw, zwłaszcza na krótkich i średnich dystansach. Zmiany w łańcuchach dostaw po pandemii i wojnie w Ukrainie dodatkowo zwiększyły popyt na przewozy ciężarowe w krajach takich jak Polska, Niemcy czy Rumunia.

Choć kierowcy mierzą się z rosnącymi kosztami paliwa, opłatami drogowymi i zmianami wynikającymi z Pakietu Mobilności, zapotrzebowanie na ich pracę pozostaje wysokie. Aktualne oferty pracy dla kierowców potwierdzają stały popyt w wielu regionach UE.

E-commerce i towary ponadgabarytowe napędzają drogowców

Rosnąca liczba zamówień internetowych wymusza szybką, elastyczną dostawę „ostatniej mili” — to domena transportu drogowego. Równocześnie, duże inwestycje infrastrukturalne i przemysłowe zwiększają zapotrzebowanie na przewozy ponadgabarytowe (maszyny, prefabrykaty), które nie mogą być realizowane koleją.

Dlaczego transport drogowy zyskuje – elastyczność dostaw „ostatniej mili”

Tzw. „ostatnia mila” (last mile delivery) to końcowy etap łańcucha dostaw – czyli moment, w którym towar trafia bezpośrednio do odbiorcy końcowego: klienta indywidualnego, punktu usługowego lub firmy.

Transport drogowy ma tu ogromną przewagę nad innymi gałęziami logistyki. Samochody dostawcze, busy i ciężarówki mogą:

• obsługiwać elastyczne i indywidualne trasy niemal w każdym regionie,
• reagować dynamicznie na zmiany zapotrzebowania lub warunki drogowe,
• dostarczać przesyłki do miejsc, do których nie dociera transport szynowy lub morski,
• realizować usługi ekspresowe – nawet w ciągu kilku godzin od zamówienia.

W erze e-commerce oraz handlu online elastyczność i dostępność „ostatniej mili” stają się kluczowe, co dodatkowo wzmacnia rolę transportu drogowego w systemie logistycznym Europy.

Co dalej z kolejowym transportem towarowym?

Mimo że UE wspiera rozwój transportu kolejowego ze względów ekologicznych, to dane za 2023 r. pokazują ograniczony wpływ tych działań. Bez reform związanych z interoperacyjnością, cyfryzacją i uproszczeniem procedur granicznych, kolej pozostanie marginalnym środkiem przewozu ładunków.