
Co kierowca powinien sprawdzić po załadunku, zanim wyjedzie ciężarówką na drogę w Niemczech? Przede wszystkim rozmieszczenie towaru, możliwość jego przesunięcia, stan pasów i innych zabezpieczeń, punkty mocujące, wolne przestrzenie, naciski na osie oraz to, czy zastosowane zabezpieczenie odpowiada rodzajowi ładunku.
Nie wystarczy spojrzeć, czy „pasy są założone”. Palety, beczki, rolki papieru, stal, maszyny czy napoje zachowują się podczas hamowania zupełnie inaczej. Dlatego najbezpieczniej traktować kontrolę przed wyjazdem jako stałą procedurę wykonywaną po każdym załadunku i po każdej istotnej zmianie rozmieszczenia towaru.
Checklista 60 sekund przed wyjazdem z rampy
Przed zamknięciem naczepy i rozpoczęciem jazdy sprawdź kolejno:
- Masę: czy znasz masę ładunku i czy zestaw nie jest przeciążony?
- Rozmieszczenie: czy ciężar nie jest skupiony tylko z przodu, z tyłu albo po jednej stronie?
- Osie: czy sposób ustawienia towaru nie powoduje przeciążenia pojedynczej osi?
- Wolne przestrzenie: czy ładunek może przesunąć się do przodu, do tyłu lub na bok?
- Stabilność: czy palety, beczki, rolki lub inne elementy mogą się przewrócić albo potoczyć?
- Pasy: czy są nieuszkodzone, prawidłowo poprowadzone i mają czytelne oznaczenia?
- Punkty mocujące: czy pasy są zaczepione w odpowiednich miejscach?
- Maty antypoślizgowe: czy są prawidłowo ułożone, jeśli stanowią część zabezpieczenia?
- Ostre krawędzie: czy pasy są zabezpieczone przed przecięciem?
- Belki, kliny i blokady: czy są prawidłowo osadzone?
- Kurtyna i ściany: czy konstrukcja naczepy rzeczywiście może uczestniczyć w zabezpieczeniu tego ładunku?
- Drzwi: czy po otwarciu podczas rozładunku towar nie będzie na nie napierał?
Jeżeli na którekolwiek z tych pytań nie możesz odpowiedzieć pewnie, problem najlepiej wyjaśnić jeszcze na miejscu załadunku.
1. Sprawdź rozmieszczenie ładunku, zanim zaczniesz liczyć pasy
Dobre zabezpieczenie zaczyna się od prawidłowego ustawienia towaru. Większa liczba pasów nie naprawi źle rozmieszczonego ciężaru.
Przykład: ciężkie palety ustawione wyłącznie przy przedniej części naczepy mogą nadmiernie obciążyć określone osie. Z kolei zbyt duży ciężar z tyłu może niekorzystnie zmienić naciski całego zestawu.
Przed ruszeniem zwróć uwagę na:
- rozłożenie ciężaru na długości naczepy,
- równowagę między lewą i prawą stroną,
- położenie ciężkich elementów,
- wysokość środka ciężkości,
- naciski na osie ciągnika i naczepy.
Prawidłowa masa całkowita nie gwarantuje prawidłowych nacisków na osie. Zestaw może mieścić się w dopuszczalnej masie całkowitej, a mimo to mieć przeciążoną jedną z osi.
2. Sprawdź, czy ładunek ma gdzie się przesunąć
Przy gwałtownym hamowaniu lub zmianie kierunku niezabezpieczony towar nie pozostanie w miejscu tylko dlatego, że jest ciężki.
Dlatego po załadunku obejrzyj przede wszystkim wolne przestrzenie:
- między towarem a ścianą czołową,
- między paletami,
- między ładunkiem a bokami naczepy,
- za ostatnim rzędem towaru.
Jeżeli ładunek można ustawić stabilnie i bez dużych luzów, można wykorzystać zabezpieczenie kształtowe, czyli Formschluss. Towar jest wtedy blokowany przez odpowiednio wytrzymałe elementy zabudowy, inne jednostki ładunkowe albo przeznaczone do tego zabezpieczenia.
Wolne miejsca można w zależności od rodzaju transportu ograniczać między innymi za pomocą:
- belek rozporowych,
- przegród,
- worków sztauerskich,
- materiałów wypełniających,
- klinów,
- odpowiedniego ułożenia palet.
Im większa przestrzeń pozwalająca towarowi nabrać rozpędu, tym większy problem może powstać podczas gwałtownego hamowania.
3. Sprawdź pasy – nie tylko ich liczbę
Jednym z częstych błędów jest ocenianie zabezpieczenia wyłącznie po liczbie pasów.
Nie istnieje jedna liczba pasów odpowiednia dla każdego ładunku. Potrzebne zabezpieczenie zależy między innymi od masy, tarcia, sposobu mocowania, parametrów pasów, kątów ich prowadzenia oraz tego, czy towar jest dodatkowo blokowany.
Przed wyjazdem sprawdź każdy używany pas:
- czy nie ma przecięć i głębokich przetarć,
- czy szwy nie są uszkodzone,
- czy napinacz działa prawidłowo,
- czy haki nie są wygięte lub zdeformowane,
- czy etykieta jest czytelna,
- czy pas nie przebiega po ostrej krawędzi bez ochrony,
- czy nie jest skręcony w sposób utrudniający prawidłowe działanie.
Jeżeli chcesz sprawdzić, jak dobiera się zabezpieczenie na podstawie LC, STF, tarcia i metody mocowania, zobacz osobny poradnik: Ladungssicherung w Niemczech – EN 12195-1, LC, STF i liczba pasów.
4. Sprawdź, gdzie zaczepione są pasy
Nawet prawidłowy pas nie pomoże, jeśli zostanie zaczepiony do elementu, który nie jest przeznaczony do przenoszenia odpowiednich sił.
Przed ruszeniem sprawdź:
- czy wykorzystano właściwe punkty mocujące,
- czy punkty nie są uszkodzone lub odkształcone,
- czy hak jest prawidłowo osadzony,
- czy sposób prowadzenia pasa odpowiada zastosowanej metodzie zabezpieczenia.
Nie należy traktować przypadkowego elementu konstrukcji naczepy jako punktu mocującego tylko dlatego, że można zaczepić o niego hak.
5. Sprawdź powierzchnię pod ładunkiem
Tarcie pomiędzy ładunkiem i podłogą ma duży wpływ na skuteczność zabezpieczenia.
Problem może pojawić się, gdy powierzchnia ładunkowa jest:
- mokra,
- zaolejona,
- pokryta pyłem lub piaskiem,
- oblodzona,
- zanieczyszczona resztkami poprzedniego ładunku.
Dlatego przed załadunkiem podłoga powinna być odpowiednio przygotowana do przewozu konkretnego towaru.
6. Maty antypoślizgowe – sprawdź, czy rzeczywiście działają
Maty antypoślizgowe mogą znacznie zwiększyć tarcie między ładunkiem a podłożem, ale tylko wtedy, gdy są prawidłowo zastosowane.
Sprawdź:
- czy mata znajduje się rzeczywiście pod ładunkiem,
- czy nie jest mocno uszkodzona,
- czy powierzchnia nie jest zanieczyszczona,
- czy towar nie opiera się w większości poza matą.
Maty nie są obowiązkowe w każdym transporcie. Jeżeli jednak zostały uwzględnione przy doborze zabezpieczenia, muszą być zastosowane zgodnie z założonym sposobem mocowania.
7. Zabezpiecz pasy przed ostrymi krawędziami
Metal, kamień, elementy betonowe, maszyny i niektóre opakowania mogą mieć krawędzie, które podczas jazdy uszkodzą taśmę pasa.
W takim miejscu stosuje się odpowiednią ochronę krawędzi.
Przed wyjazdem sprawdź, czy:
- pas nie ociera bezpośrednio o ostrą krawędź,
- ochraniacz znajduje się dokładnie w miejscu kontaktu,
- nie może wypaść lub przesunąć się podczas jazdy.
8. Nie zakładaj, że firanka utrzyma ładunek
Zwykła kurtyna boczna naczepy nie powinna być automatycznie traktowana jako zabezpieczenie ciężkiego ładunku.
To szczególnie ważne przy paletach, które mają duże wolne przestrzenie i mogą przesunąć się w bok.
Inaczej może wyglądać sytuacja w naczepie posiadającej odpowiedni certyfikat konstrukcji, na przykład Code XL zgodny z EN 12642.
Nawet wtedy nie należy stosować zasady:
„Mam Code XL, więc nie potrzebuję żadnego dodatkowego zabezpieczenia”.
Znaczenie mają warunki określone dla konkretnej zabudowy, między innymi:
- rodzaj ładunku,
- jego masa,
- rozmieszczenie,
- wielkość wolnych przestrzeni,
- stan ścian i elementów zabudowy.
9. Uważaj na ładunek opierający się o tylne drzwi
Problem może ujawnić się dopiero podczas rozładunku.
Jeżeli paleta, beczka lub inny element przesunął się podczas jazdy i opiera się o drzwi, ich otwarcie może doprowadzić do wypadnięcia towaru.
Jeżeli masz podejrzenie, że ładunek się przesunął:
- nie stawaj bezpośrednio za drzwiami,
- nie otwieraj ich gwałtownie,
- oceń sytuację z bezpiecznego miejsca,
- w razie potrzeby skorzystaj z pomocy personelu punktu rozładunku.
Zabezpieczenie palet – co sprawdzić?
W transporcie paletowym zwróć uwagę przede wszystkim na ustawienie jednostek obok siebie i wielkość wolnych przestrzeni.
Sprawdź:
- czy palety są stabilne,
- czy opakowania nie są przechylone lub uszkodzone,
- czy ciężkie palety nie stoją na lekkich lub niestabilnych jednostkach,
- czy pomiędzy rzędami nie pozostały duże przestrzenie,
- czy ostatni rząd nie może przesunąć się do tyłu,
- czy konstrukcja naczepy może być wykorzystana jako element zabezpieczenia.
Folia stretch stabilizująca produkty na palecie nie oznacza automatycznie, że cała paleta jest zabezpieczona przed przesuwaniem po naczepie.
Zabezpieczenie beczek i ładunków okrągłych
Ładunek, który może się toczyć, wymaga szczególnej uwagi.
Beczki, rolki, szpule lub inne elementy cylindryczne powinny być zabezpieczone również przed rozpoczęciem toczenia.
W zależności od rodzaju ładunku mogą być potrzebne:
- kliny,
- łoża,
- belki,
- mocowanie bezpośrednie,
- odpowiednie maty,
- dedykowane systemy transportowe.
Samo przeciągnięcie jednego pasa przez górę nie zawsze eliminuje możliwość toczenia lub przewrócenia.
Zabezpieczenie stali, maszyn i ciężkich elementów
Przy ciężkim ładunku konsekwencje niewielkiego przesunięcia mogą być znacznie poważniejsze niż przy lekkich paletach.
Przed wyjazdem trzeba szczególnie zwrócić uwagę na:
- masę pojedynczego elementu,
- położenie środka ciężkości,
- wytrzymałość punktów mocujących,
- możliwość przewrócenia lub obrotu,
- ostre krawędzie,
- zastosowanie właściwych pasów, łańcuchów lub innych systemów,
- rozłożenie nacisków na powierzchnię ładunkową.
Przy specjalistycznym ładunku należy korzystać z przewidzianej dla niego metody zabezpieczenia, a nie przenosić schemat stosowany przy zwykłych paletach.
Co zrobić, jeśli kierowca nie może wejść na załadunek?
W części zakładów kierowca ze względów bezpieczeństwa nie może przebywać przy naczepie podczas załadunku. Może również otrzymać zamkniętą lub zaplombowaną jednostkę.
W takiej sytuacji sprawdź wszystko, do czego masz dostęp:
- dokumenty i zadeklarowaną masę,
- stan zestawu,
- położenie pojazdu po załadunku,
- widoczne oznaki przeciążenia lub przechylenia,
- plombę i jej numer,
- informację o sposobie zabezpieczenia, jeśli została przekazana.
Nie potwierdzaj wykonania kontroli elementów, których faktycznie nie miałeś możliwości zobaczyć.
Jeśli masz wątpliwości dotyczące tego, kto odpowiada za załadunek i zabezpieczenie towaru, zobacz osobny poradnik: odpowiedzialność za załadunek i rozładunek towaru.
Co zrobić, jeśli magazyn mówi „jest dobrze”, a Ty masz wątpliwości?
Jeżeli przed ruszeniem widzisz problem z zabezpieczeniem, nie rozwiązuj go dopiero podczas kontroli drogowej.
Najbezpieczniejsza kolejność działania to:
- wskaż konkretny problem osobie odpowiedzialnej na miejscu,
- poproś o poprawienie zabezpieczenia lub rozmieszczenia towaru,
- poinformuj dyspozytora, jeśli problem nie zostanie rozwiązany,
- w razie potrzeby udokumentuj stan ładunku zdjęciami,
- nie rozpoczynaj jazdy, jeżeli zestaw nie jest bezpieczny.
Zdjęcie nie zastępuje zabezpieczenia, ale może dokumentować stan zastany i zgłoszony problem.
Co sprawdzić po częściowym rozładunku?
Po każdym częściowym rozładunku trzeba ponownie ocenić pozostały ładunek.
Wyjęcie kilku palet może całkowicie zmienić warunki przewozu.
Sprawdź ponownie:
- czy nie powstała duża wolna przestrzeń,
- czy pozostałe palety nadal wzajemnie się blokują,
- czy trzeba przestawić belki lub inne zabezpieczenia,
- czy pasy nadal przebiegają prawidłowo,
- czy zmienił się rozkład ciężaru,
- czy naciski na osie nadal są prawidłowe.
Przykład: na początku trasy cztery rzędy palet mogą tworzyć zwartą całość. Po rozładowaniu dwóch pierwszych rzędów pozostały towar może mieć przed sobą kilka metrów wolnej przestrzeni. W takim układzie zabezpieczenie trzeba ocenić ponownie.
Kiedy ponownie sprawdzić zabezpieczenie podczas jazdy?
Kontrola nie kończy się na wyjeździe z magazynu. Zabezpieczenie należy ponownie ocenić, jeżeli wystąpi zdarzenie mogące zmienić jego skuteczność.
Dotyczy to szczególnie sytuacji:
- po częściowym rozładunku,
- po zmianie ustawienia ładunku,
- po gwałtownym hamowaniu,
- po mocnym manewrze awaryjnym,
- gdy towar może osiadać lub zmieniać kształt,
- gdy zauważysz poluzowanie zabezpieczenia,
- gdy pojawią się nietypowe odgłosy z przestrzeni ładunkowej.
Nie trzeba opierać się na jednej sztucznej zasadzie typu „zawsze po 20 km”. Ważniejsze jest reagowanie na rzeczywiste zmiany mogące wpłynąć na bezpieczeństwo przewozu.
Co może zwrócić uwagę podczas kontroli ciężarówki w Niemczech?
Podczas kontroli drogowej sposób zabezpieczenia może być oceniany razem ze stanem pojazdu, masą i innymi elementami transportu.
Problematyczne mogą być między innymi:
- ładunek widocznie przesunięty lub przechylony,
- duże niezabezpieczone przestrzenie,
- uszkodzone pasy,
- brak możliwości ustalenia parametrów użytych środków mocujących,
- uszkodzone punkty zaczepienia,
- niewłaściwe wykorzystanie konstrukcji naczepy,
- przeciążenie pojazdu lub osi,
- ładunek zagrażający wypadnięciem po otwarciu drzwi lub kurtyny.
Kontrole transportu drogowego prowadzi w Niemczech między innymi BALM – Bundesamt für Logistik und Mobilität. Wśród kierowców nadal można spotkać dawną nazwę BAG, ale obecna nazwa urzędu to BALM.
Więcej o przebiegu kontroli znajdziesz w artykule: kontrola Lkw w Niemczech – co sprawdza BALM i policja.
Co grozi za źle zabezpieczony ładunek w Niemczech?
Jeżeli ładunek w Lkw nie jest zabezpieczony tak, aby nie przesuwał się, nie przewracał, nie toczył ani nie wypadał podczas pełnego hamowania lub nagłego manewru, może to skutkować mandatem.
W aktualnym niemieckim katalogu mandatów podstawowa stawka za takie naruszenie w przypadku Lkw lub jego przyczepy wynosi 60 euro, a przy spowodowaniu zagrożenia 75 euro.
W praktyce sam mandat nie musi być największym problemem. Jeżeli zestaw nie może bezpiecznie kontynuować jazdy, konieczne może być poprawienie zabezpieczenia przed dalszą trasą. To oznacza dodatkowy postój i ryzyko opóźnienia dostawy.
Checklista kierowcy przed zamknięciem naczepy
| Co sprawdzić? | Pytanie kontrolne |
|---|---|
| Masa | Czy masa ładunku i zestawu jest prawidłowa? |
| Naciski na osie | Czy ciężar jest odpowiednio rozłożony? |
| Wolne przestrzenie | Czy towar ma możliwość przesunięcia? |
| Stabilność | Czy coś może się przewrócić, potoczyć albo przechylić? |
| Pasy | Czy są sprawne, czytelnie oznaczone i właściwie poprowadzone? |
| Punkty mocujące | Czy haki są zaczepione w przeznaczonych do tego punktach? |
| Krawędzie | Czy pasy są chronione przed przecięciem? |
| Maty | Czy zastosowano je prawidłowo, jeśli są elementem zabezpieczenia? |
| Belki i blokady | Czy są stabilnie zamocowane? |
| Zabudowa | Czy ściany lub kurtyna mogą rzeczywiście przejąć wymagane siły? |
| Rozładunek | Czy po otwarciu drzwi nic nie może wypaść? |
Najczęstsze pytania o zabezpieczenie ładunku w Niemczech
Co kierowca powinien sprawdzić przed wyjazdem z załadunku?
Przede wszystkim masę i rozmieszczenie ładunku, naciski na osie, wolne przestrzenie, możliwość przesuwania lub przewrócenia towaru, stan pasów, punkty mocujące, maty, elementy blokujące i stan zabudowy naczepy.
Ile pasów trzeba użyć do zabezpieczenia palety?
Nie ma jednej prawidłowej liczby. Potrzebne zabezpieczenie zależy od masy, tarcia, parametrów pasów, zastosowanej metody, kątów mocowania oraz sposobu blokowania ładunku.
Czy firanka naczepy zabezpiecza palety?
Zwykłej kurtyny nie należy automatycznie traktować jako zabezpieczenia ciężkiego ładunku. Przy odpowiednio certyfikowanej zabudowie Code XL jej konstrukcja może uczestniczyć w zabezpieczeniu, ale tylko po spełnieniu warunków przewidzianych dla danego nadwozia i ładunku.
Czy Code XL oznacza, że nie trzeba zakładać pasów?
Nie. Sam certyfikat Code XL nie oznacza automatycznie braku potrzeby dodatkowego mocowania. Znaczenie mają rodzaj i masa ładunku, jego rozmieszczenie, wolne przestrzenie oraz warunki określone dla konkretnej zabudowy.
Czy maty antypoślizgowe są obowiązkowe?
Nie przy każdym ładunku. Mogą jednak znacznie zwiększyć tarcie i być ważnym elementem konkretnego sposobu zabezpieczenia.
Czy po częściowym rozładunku trzeba poprawić zabezpieczenie?
Trzeba ponownie je ocenić. Po wyjęciu części towaru mogą powstać wolne przestrzenie i zmienić się rozkład masy, dlatego wcześniejsze zabezpieczenie może przestać być wystarczające.
Czy kierowca musi kontrolować ładunek, jeśli ładował magazyn?
Kierowca ma własne obowiązki związane z bezpieczeństwem pojazdu i ładunku przed rozpoczęciem jazdy. Szczegółowy podział odpowiedzialności między kierowcę, przewoźnika i załadowcę zależy od sytuacji i został opisany w osobnym poradniku dotyczącym odpowiedzialności za załadunek i rozładunek.
Co zrobić, gdy kierowca nie został wpuszczony na załadunek?
Należy sprawdzić wszystkie dostępne elementy, dokumenty, masę i stan zestawu oraz nie potwierdzać kontroli rzeczy, których faktycznie nie można było zobaczyć. Wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa najlepiej zgłosić przed rozpoczęciem jazdy.
Co zrobić, jeśli pas poluzował się w trasie?
Jeżeli zauważysz zmianę w zabezpieczeniu, zatrzymaj pojazd w bezpiecznym miejscu i ponownie oceń mocowanie przed kontynuowaniem jazdy.
Czy za złe zabezpieczenie ładunku można dostać mandat w Niemczech?
Tak. Niemiecki katalog mandatów przewiduje sankcje za niewłaściwe zabezpieczenie ładunku w Lkw, a w przypadku powstania zagrożenia konsekwencje są wyższe. Możliwe jest również wstrzymanie dalszej jazdy do czasu usunięcia problemu.
Szukasz pracy jako kierowca CE w Niemczech?
Bezpieczne rozmieszczenie i kontrola ładunku należą do codziennych obowiązków w wielu rodzajach transportu – od plandeki i chłodni po przewóz materiałów budowlanych czy maszyn.
22 123 77 20 




