Łańcuchy śniegowe w Niemczech, Austrii i Szwajcarii – kiedy są obowiązkowe?

Kiedy ciężarówka musi mieć łańcuchy śniegowe w Niemczech, Austrii i Szwajcarii? Zasady są różne. W Austrii kierowcy pojazdów ciężkich objętych przepisami muszą od 1 listopada do 15 kwietnia wozić odpowiednie łańcuchy na co najmniej dwa koła napędowe. W Niemczech nie ma ogólnego sezonowego obowiązku wożenia łańcuchów, ale trzeba ich użyć na drodze oznaczonej znakiem 268 „Schneeketten vorgeschrieben”. W Szwajcarii obowiązek pojawia się przede wszystkim na odcinkach ze znakiem 2.48 „Schneeketten obligatorisch”.

Dla kierowcy ciężarówki najważniejsze jest rozróżnienie dwóch rzeczy: obowiązku wożenia łańcuchów w pojeździe oraz obowiązku jazdy z założonymi łańcuchami. To nie jest to samo.

Czy ciężarówka musi wozić łańcuchy śniegowe w Austrii?

Tak. W Austrii od 1 listopada do 15 kwietnia kierowca pojazdu klasy N2 lub N3 musi wozić odpowiednie łańcuchy śniegowe na co najmniej dwa koła napędowe.

Obowiązek obejmuje również pojazdy klas M2 i M3 oraz pojazdy od nich pochodne. W praktyce oznacza to, że kierowca ciężarówki wykonujący zimą transport przez Austrię powinien mieć w pojeździe komplet prawidłowo dobranych łańcuchów jeszcze przed wjazdem do kraju.

Nie wystarczy założenie, że trasa przebiega głównie autostradami lub że prognoza nie przewiduje opadów. Obowiązek wożenia łańcuchów w podanym okresie jest niezależny od tego, czy w danej chwili pada śnieg.

Austria – od kiedy do kiedy trzeba wozić łańcuchy?

Okres obowiązkowego wożenia łańcuchów dla pojazdów ciężkich trwa od 1 listopada do 15 kwietnia.

Czy są wyjątki od obowiązku wożenia łańcuchów w Austrii?

Tak. Austriackie przepisy przewidują konkretne wyjątki.

Obowiązek może nie dotyczyć między innymi pojazdów, w których montaż łańcuchów jest konstrukcyjnie niemożliwy, pojazdów przeznaczonych konstrukcyjnie wyłącznie do jazdy po drogach wolnych od śniegu, określonych autobusów w regularnym transporcie liniowym oraz niektórych pojazdów przemieszczanych do producenta zabudowy lub klienta po drogach bez śniegu.

Dla typowego ciągnika siodłowego wykonującego międzynarodowy transport drogowy nie należy jednak zakładać, że wyjątek ma zastosowanie. Standardem w zimowej trasie przez Austrię powinien być prawidłowo dobrany komplet łańcuchów w pojeździe.

Obowiązek wożenia a obowiązek założenia łańcuchów w Austrii

To jedna z najważniejszych różnic.

Od 1 listopada do 15 kwietnia ciężarówka objęta przepisami musi wozić łańcuchy. Nie oznacza to jednak, że przez cały ten okres ma poruszać się z łańcuchami na kołach.

Łańcuchów używa się wtedy, gdy jest to wymagane i gdy pozwalają na to warunki nawierzchni. Szczególnie istotny jest drogowy znak nakazu „Schneeketten vorgeschrieben”.

Jeżeli taki znak znajduje się przed odcinkiem drogi, pojazd musi mieć łańcuchy założone na co najmniej dwóch kołach napędowych.

Co oznacza znak „Schneeketten vorgeschrieben” w Austrii?

Znak oznacza obowiązek jazdy z założonymi łańcuchami śniegowymi na minimum dwóch kołach napędowych.

Jeżeli kierowca dojeżdża do oznakowanego odcinka bez założonych łańcuchów, powinien zatrzymać pojazd w bezpiecznym miejscu przeznaczonym lub nadającym się do montażu przed rozpoczęciem odcinka objętego nakazem.

Zakładanie łańcuchów dopiero podczas stromego podjazdu, gdy zestaw zaczyna tracić przyczepność, jest znacznie trudniejsze i może uniemożliwić dalszą jazdę.

Czy w Niemczech trzeba wozić łańcuchy śniegowe?

Nie. W Niemczech nie obowiązuje ogólna zasada nakazująca ciężarówkom wożenie łańcuchów przez określony okres zimowy.

Sytuacja różni się więc wyraźnie od Austrii.

Brak ogólnego obowiązku wożenia nie oznacza jednak, że kierowca realizujący zimą transport w Niemczech nie powinien mieć łańcuchów. Jeśli trasa prowadzi przez regiony górskie, Bawarię, Schwarzwald lub odcinki, na których może pojawić się nakaz użycia łańcuchów, brak odpowiedniego kompletu może uniemożliwić dalszą jazdę.

Co oznacza znak 268 „Schneeketten vorgeschrieben” w Niemczech?

Niemiecki znak 268 oznacza, że dany odcinek drogi wolno przejechać tylko z założonymi łańcuchami śniegowymi.

Nie ma znaczenia, że kilkaset metrów wcześniej nawierzchnia wyglądała dobrze albo że pojazd ma bardzo dobre opony zimowe. Jeżeli obowiązuje znak 268, sam komplet opon zimowych nie zastępuje łańcuchów wymaganych tym znakiem.

Jeśli kierowca nie ma odpowiednich łańcuchów, nie powinien wjeżdżać na odcinek objęty nakazem.

Jaka jest maksymalna prędkość z łańcuchami w Niemczech?

W Niemczech pojazd z założonymi łańcuchami śniegowymi może jechać maksymalnie 50 km/h.

Jest to prawny limit, a nie jedynie zalecenie producenta.

W praktyce rzeczywista bezpieczna prędkość może być znacznie niższa. Kierowca musi uwzględnić:

• ilość śniegu i lodu,
• nachylenie drogi,
• masę zestawu,
• zakręty,
• stan łańcuchów,
• zalecenia ich producenta.

50 km/h to maksimum, a nie prędkość, którą należy utrzymywać.

Czy w Szwajcarii trzeba wozić łańcuchy śniegowe?

Szwajcaria nie ma analogicznego do Austrii ogólnokrajowego sezonowego obowiązku wożenia łańcuchów przez wszystkie ciężarówki.

Nie oznacza to jednak, że można bez przygotowania planować zimową trasę przez regiony alpejskie.

W Szwajcarii warunki mogą bardzo szybko różnić się pomiędzy nizinami a odcinkami górskimi. Na przełęczach i drogach alpejskich mogą obowiązywać lokalne nakazy, ograniczenia lub czasowe zamknięcia dla ciężkiego transportu.

Dlatego kierowca jadący zimą ciężarówką przez Szwajcarię powinien mieć łańcuchy odpowiednie do pojazdu, nawet jeśli nie istnieje taki sam kalendarzowy obowiązek wożenia jak w Austrii.

Co oznacza znak 2.48 „Schneeketten obligatorisch” w Szwajcarii?

Znak 2.48 „Schneeketten obligatorisch” oznacza, że wielośladowy pojazd silnikowy może przejechać dany odcinek tylko z łańcuchami założonymi na co najmniej dwa koła napędowe tej samej osi.

Przy kołach bliźniaczych wymaganie jest spełniane przez odpowiednie założenie łańcuchów na koła napędowe po obu stronach osi zgodnie z zasadami obowiązującymi dla tego układu oraz instrukcją pojazdu i łańcuchów.

W Szwajcarii szczególnie ważne jest śledzenie informacji o stanie przełęczy. Przy intensywnych opadach niektóre trasy mogą zostać czasowo ograniczone również dla ciągników siodłowych i zestawów z przyczepą.

Niemcy, Austria czy Szwajcaria – gdzie kierowca musi mieć łańcuchy?

Na które koła zakłada się łańcuchy w ciężarówce?

Podstawową zasadą jest montaż łańcuchów na kołach osi napędowej. To właśnie koła napędowe muszą skutecznie przenosić moment obrotowy na śliską nawierzchnię.

W typowym ciągniku siodłowym 4×2 oznacza to montaż na tylnej osi napędowej ciągnika.

Nie należy automatycznie zakładać łańcuchów na dowolną oś tylko dlatego, że jest łatwiej dostępna.

Łańcuchy na ciągnik czy na naczepę?

W typowym zestawie ciągnik siodłowy + naczepa łańcuchy zakłada się przede wszystkim na koła napędowe ciągnika, a nie na koła naczepy.

Naczepa nie przenosi momentu napędowego, dlatego założenie łańcuchów wyłącznie na jej koła nie zapewni trakcji potrzebnej do ruszenia lub pokonania podjazdu.

W szczególnych konfiguracjach pojazdu oraz przy dodatkowych wymaganiach należy stosować instrukcję producenta pojazdu i producenta łańcuchów.

Ile łańcuchów trzeba mieć w ciężarówce w Austrii?

Łańcuchy muszą być odpowiednie co najmniej dla dwóch kół napędowych.

Nie oznacza to po prostu „dwóch dowolnych sztuk”. Muszą pasować do rozmiaru opon i konstrukcji pojazdu oraz umożliwiać prawidłowy montaż na wymaganych kołach.

Przed wyjazdem trzeba więc sprawdzić nie tylko, czy skrzynia z łańcuchami znajduje się w pojeździe, ale również czy zawiera właściwy komplet.

Jakie łańcuchy do opon 315/80 R22.5?

Łańcuch należy dobierać do konkretnego rozmiaru opony według tabeli producenta. Samo oznaczenie „łańcuchy do ciężarówki” nie gwarantuje kompatybilności.

Dla popularnego rozmiaru 315/80 R22.5 trzeba sprawdzić, czy konkretny model łańcucha jest przez producenta zatwierdzony właśnie dla tego rozmiaru.

Znaczenie mają również:

• szerokość i profil opony,
• średnica koła,
• prześwit pomiędzy oponą a elementami zawieszenia,
• typ osi,
• pojedyncze lub bliźniacze koła,
• zalecenia producenta pojazdu.

ÖNORM V5119 – jakie łańcuchy do ciężarówki w Austrii?

Przy ciężkich pojazdach szczególnie istotna jest ÖNORM V5119:2021-05-01. To jedna z norm stosowanych w Austrii dla odpowiednich łańcuchów śniegowych przeznaczonych do cięższych kategorii pojazdów.

Austriackie przepisy uwzględniają obecnie ÖNORM V5117:2021-05-01 oraz ÖNORM V5119:2021-05-01 w odpowiednich zakresach zastosowania, a także równoważne produkty z innych państw UE.

Łańcuchy zgodne z wcześniejszymi wersjami wymienionych norm mogą nadal pozostawać w użyciu zgodnie z przepisami przejściowymi.

Dla firmy transportowej praktyczna zasada jest prosta: nie kupować przypadkowych łańcuchów tylko dlatego, że pasują wymiarowo do opony. Przy trasach austriackich trzeba sprawdzić również zgodność produktu z odpowiednimi wymaganiami.

Czy EN 16662-1 wystarczy do ciężarówki?

Nie należy automatycznie zakładać, że norma stosowana przy lekkich pojazdach będzie właściwym punktem odniesienia dla typowej ciężarówki N2 lub N3.

Przy ciężkim transporcie przez Austrię trzeba zwracać uwagę przede wszystkim na rozwiązania przeznaczone dla ciężkich pojazdów i zakres odpowiedniej ÖNORM, w szczególności V5119.

Jest to szczególnie ważne we flotach mieszanych, w których w jednym magazynie znajdują się łańcuchy do samochodów osobowych, busów i zestawów ciężarowych.

Czy tekstylne „łańcuchy” wystarczą dla ciężarówki?

Nie należy zakładać, że tekstylna nakładka automatycznie zastępuje wymagane łańcuchy śniegowe w ciężkim pojeździe.

W szczególności przy znaku nakazującym łańcuchy oraz przy przejazdach przez Austrię trzeba używać rozwiązania spełniającego wymagania właściwe dla pojazdu i obowiązujących przepisów.

Jeżeli producent oferuje alternatywny system przeciwpoślizgowy, należy przed trasą sprawdzić jego formalne dopuszczenie w kraju, przez który będzie przejeżdżał pojazd.

Czy można założyć łańcuchy również na oś kierowaną?

Nie powinno się robić tego automatycznie.

Dodatkowe łańcuchy mogą w określonych zastosowaniach wpływać na prowadzenie pojazdu, ale ich montaż na osi kierowanej musi być zgodny z konstrukcją pojazdu, dostępnym prześwitem oraz instrukcją producenta ciężarówki i łańcuchów.

Za mały prześwit może doprowadzić do uszkodzenia:

• przewodów,
• elementów układu hamulcowego,
• nadkola,
• zawieszenia,
• samego łańcucha i opony.

Co z ciężarówką 6×2, 6×4 albo 4×4?

Im bardziej rozbudowany układ napędowy, tym ważniejsze jest sprawdzenie instrukcji konkretnego pojazdu.

W konfiguracji 6×2 trzeba prawidłowo zidentyfikować oś napędową. W pojeździe 6×4 lub z napędem na więcej osi producent może określać preferowany sposób montażu zależnie od układu napędowego, prześwitu i działania mechanizmów różnicowych.

Nie należy przenosić zasady z jednego ciągnika na wszystkie pojazdy we flocie.

Jak prawidłowo założyć łańcuchy śniegowe na ciężarówkę?

Najlepiej pierwszy montaż wykonać jeszcze przed sezonem zimowym na placu lub w bazie. Zakładanie nieznanego kompletu pierwszy raz w śnieżycy, nocą i przy ujemnej temperaturze jest znacznie trudniejsze.

1. Zatrzymaj pojazd bezpiecznie. Nie montuj łańcuchów na pasie ruchu ani w miejscu bez odpowiedniego zabezpieczenia.
2. Sprawdź oś i rozmiar. Upewnij się, że komplet odpowiada oponie i osi napędowej.
3. Rozłóż łańcuch. Usuń skręcenia i sprawdź, czy nie ma uszkodzonych ogniw.
4. Załóż zgodnie z instrukcją producenta. Sposób montażu różni się między systemami.
5. Sprawdź położenie i napięcie. Łańcuch nie może wisieć luźno ani ocierać o elementy pojazdu.
6. Rusz powoli. Po krótkim odcinku sprawdź ułożenie łańcuchów ponownie, jeśli wymaga tego instrukcja danego systemu.
7. Kontroluj łańcuch podczas jazdy. Nietypowe uderzenia, wibracje lub hałas wymagają zatrzymania i sprawdzenia montażu.

Czy zawsze trzeba dociągać łańcuchy po 50–100 metrach?

Nie należy traktować konkretnej odległości jako uniwersalnej zasady dla każdego systemu.

Starsze i ręcznie napinane konstrukcje mogą wymagać zatrzymania i ponownego naprężenia po krótkim odcinku. Nowoczesne systemy automatycznego napinania mogą działać inaczej.

Najważniejsza jest instrukcja producenta konkretnego kompletu.

Jaka prędkość z łańcuchami śniegowymi?

W Niemczech obowiązuje ustawowa prędkość maksymalna 50 km/h dla pojazdu z założonymi łańcuchami.

Przy przejazdach w innych krajach należy dodatkowo uwzględniać lokalne ograniczenia, oznakowanie i maksymalną prędkość podaną przez producenta łańcuchów.

W ciężarówce na stromym, zaśnieżonym odcinku bezpieczna prędkość może być znacznie mniejsza niż 50 km/h.

Należy unikać gwałtownego:

• przyspieszania,
• hamowania,
• skręcania,
• zmieniania pasa.

Czy można jechać z łańcuchami po czarnym asfalcie?

Łańcuchów nie powinno się używać na suchej, wolnej od śniegu i lodu nawierzchni, jeżeli nie są już potrzebne.

Jazda po odsłoniętym asfalcie powoduje bardzo szybkie zużycie ogniw i zwiększa obciążenia działające na:

• oponę,
• felgę,
• zawieszenie,
• elementy nadkola.

Może również prowadzić do uszkodzenia nawierzchni.

Po zakończeniu odcinka, na którym łańcuchy są potrzebne, należy znaleźć bezpieczne miejsce i je zdemontować.

Kiedy założyć łańcuchy – przed podjazdem czy dopiero gdy ciężarówka traci przyczepność?

Łańcuchy najlepiej założyć przed rozpoczęciem trudnego odcinka, a nie dopiero po utracie przyczepności.

Jeżeli ciągnik zatrzyma się na stromym oblodzonym podjeździe, może nie być już możliwości bezpiecznego ruszenia ani dobrego przygotowania miejsca do montażu.

Dlatego kierowca powinien reagować odpowiednio wcześnie na:

• znaki nakazu,
• komunikaty drogowe,
• informacje o przełęczach,
• intensywne opady,
• gwałtowne pogarszanie się przyczepności.

Co sprawdzić przed zimową trasą przez Austrię i Szwajcarię?

Jak przechowywać łańcuchy śniegowe w ciężarówce?

Łańcuchy powinny być łatwo dostępne nawet przy załadowanym pojeździe.

Umieszczenie ich pod przedmiotami, do których kierowca nie może dostać się na parkingu, może spowodować poważny problem w trasie.

Po użyciu łańcuchy warto:

• oczyścić z soli i brudu,
• wysuszyć,
• sprawdzić stan ogniw,
• skontrolować zamki i napinacze,
• zapakować komplet tak, aby był gotowy do kolejnego użycia.

Najczęstsze błędy kierowców przy łańcuchach śniegowych

Problemem często nie jest brak samych łańcuchów, ale zbyt późna reakcja lub nieprawidłowo dobrany komplet.

Do typowych błędów należą:

• brak łańcuchów w ciężarówce jadącej zimą przez Austrię,
• łańcuchy pasujące do poprzedniego rozmiaru opon,
• założenie łańcuchów na niewłaściwą oś,
• próba pierwszego montażu dopiero podczas śnieżycy,
• zbyt luźne napięcie,
• ignorowanie nietypowych uderzeń po montażu,
• jazda zbyt szybko,
• długa jazda po odsłoniętym asfalcie,
• zakładanie, że dobre opony zimowe pozwalają zignorować znak nakazu,
• używanie przypadkowego produktu bez sprawdzenia jego przeznaczenia i dopuszczenia.

Łańcuchy śniegowe a opony zimowe – czy jedno zastępuje drugie?

Nie. Opony zimowe i łańcuchy pełnią różne funkcje, a przepisy dotyczące ich stosowania również są różne.

Opona zimowa jest podstawowym elementem wyposażenia pojazdu w warunkach zimowych zgodnie z wymaganiami danego państwa. Łańcuch zapewnia dodatkową przyczepność na nawierzchni pokrytej śniegiem lub lodem i może być wymagany na konkretnym odcinku drogi.

Dlatego znak nakazujący użycie łańcuchów nie przestaje obowiązywać tylko dlatego, że ciężarówka ma dobre opony zimowe.

Więcej o wymaganiach dotyczących opon znajdziesz tutaj: opony zimowe i 3PMSF w Niemczech – poradnik dla kierowcy ciężarówki.

Łańcuchy śniegowe a jazda ciężarówką po śniegu i lodzie

Założenie łańcuchów nie oznacza, że ciężarówka zaczyna zachowywać się jak na suchej nawierzchni.

Nadal trzeba uwzględnić:

• wydłużoną drogę hamowania,
• możliwość poślizgu naczepy,
• ograniczoną przyczepność osi kierowanej,
• zmianę zachowania zestawu na zjeździe,
• większe znaczenie płynnej obsługi gazu i hamulca.

Praktyczne zasady jazdy zestawem w takich warunkach znajdziesz w poradniku: jazda ciężarówką w śniegu i lodzie – retarder, hamowanie i systemy.

FAQ – łańcuchy śniegowe w Niemczech, Austrii i Szwajcarii

Czy w Austrii ciężarówka musi wozić łańcuchy?

Tak. Pojazdy ciężkie objęte przepisami, w tym klasy N2 i N3, muszą od 1 listopada do 15 kwietnia wozić odpowiednie łańcuchy na co najmniej dwa koła napędowe, z określonymi ustawowo wyjątkami.

Ile łańcuchów trzeba mieć w ciężarówce w Austrii?

Komplet musi pozwalać na założenie odpowiednich łańcuchów na co najmniej dwa koła napędowe. Łańcuchy muszą pasować do rzeczywistego rozmiaru opon.

Czy obowiązek łańcuchów w Austrii dotyczy również pustej ciężarówki?

Obowiązek wożenia jest związany z klasą i użytkowaniem pojazdu, a nie z tym, czy w danym momencie przewozi ładunek.

Czy w Niemczech trzeba mieć łańcuchy w ciężarówce?

Nie ma ogólnego sezonowego obowiązku ich wożenia. Jeżeli jednak trasa prowadzi przez drogę objętą znakiem 268 „Schneeketten vorgeschrieben”, przejazd bez założonych łańcuchów jest niedozwolony.

Co oznacza znak 268 w Niemczech?

Znak 268 „Schneeketten vorgeschrieben” oznacza, że daną drogę można przejechać tylko z założonymi łańcuchami śniegowymi.

Jaka jest maksymalna prędkość z łańcuchami w Niemczech?

Maksymalnie 50 km/h. W trudnych warunkach bezpieczna prędkość może być znacznie niższa.

Czy w Szwajcarii trzeba wozić łańcuchy śniegowe?

Nie obowiązuje taki sam ogólnokrajowy sezonowy nakaz jak w Austrii. Łańcuchy są jednak obowiązkowe na odcinkach oznaczonych znakiem 2.48 „Schneeketten obligatorisch”.

Co oznacza „Schneeketten obligatorisch” w Szwajcarii?

Oznacza obowiązek założenia metalowych łańcuchów na co najmniej dwa koła napędowe tej samej osi.

Na które koła zakłada się łańcuchy w ciężarówce?

Podstawowym miejscem montażu są koła osi napędowej. Przy bardziej złożonych układach napędowych trzeba stosować instrukcję producenta pojazdu i łańcuchów.

Czy łańcuchy zakłada się na ciągnik czy naczepę?

W typowym zestawie przede wszystkim na koła napędowe ciągnika. Założenie ich wyłącznie na naczepę nie zapewni ciągnikowi dodatkowej trakcji.

Czy można założyć łańcuchy na przednią oś ciężarówki?

Tylko jeżeli jest to zgodne z konstrukcją pojazdu, wymaganym prześwitem oraz instrukcją producenta. Nie powinno się traktować tego jako uniwersalnej zasady.

Czy trzeba dociągnąć łańcuch po przejechaniu 50–100 metrów?

To zależy od konstrukcji. W systemach wymagających ręcznego napinania należy sprawdzić i w razie potrzeby poprawić napięcie po krótkim odcinku. Systemy automatyczne mogą mieć inne wymagania.

Czy można jechać z łańcuchami po suchym asfalcie?

Łańcuchy należy zdjąć, gdy nie są już potrzebne. Dłuższa jazda po suchej nawierzchni szybko niszczy ogniwa, zwiększa obciążenie opon i może uszkadzać drogę.

Czy opony zimowe zastępują łańcuchy?

Nie. Jeżeli na drodze obowiązuje znak nakazujący łańcuchy, odpowiednie opony zimowe nie zwalniają z tego obowiązku.

Jakie łańcuchy są odpowiednie dla LKW w Austrii?

Trzeba dobrać produkt do konkretnego rozmiaru opony i pojazdu oraz sprawdzić wymagania dotyczące odpowiedniej normy. Dla ciężkich pojazdów szczególnie istotna jest ÖNORM V5119 w aktualnym zakresie zastosowania.

Czy tekstylne nakładki zastępują łańcuchy w ciężarówce?

Nie należy tego zakładać. Przy ciężkim pojeździe i odcinku z nakazem trzeba stosować system spełniający wymagania obowiązujące dla pojazdu i danego kraju.

Co zrobić przed zimową trasą przez Austrię?

Sprawdzić rozmiar opon, komplet i stan łańcuchów, możliwość ich montażu na osi napędowej oraz aktualne warunki na trasie. W okresie od 1 listopada do 15 kwietnia objęta obowiązkiem ciężarówka powinna mieć odpowiedni komplet na pokładzie.