Niedobór kierowców w Europie – dane, przyczyny i porównanie krajów

Niedobór kierowców w Europie jest jednym z największych wyzwań dla branży transportowej. Problem dotyczy wielu krajów jednocześnie: Niemiec, Polski, Francji, Hiszpanii, Włoch, Belgii, Holandii i innych państw, w których transport drogowy ma kluczowe znaczenie dla gospodarki.

Według danych i prognoz branżowych deficyt kierowców może w kolejnych latach narastać, ponieważ duża część obecnych kierowców zbliża się do wieku emerytalnego, a młodych kandydatów jest za mało. To wpływa na koszty transportu, dostępność przewozów, wynagrodzenia i strategie rekrutacyjne firm.

W tym artykule pokazujemy, jak wygląda niedobór kierowców w Europie, które kraje mają największy problem, dlaczego brakuje kierowców ciężarówek i co ten trend oznacza dla polskich kierowców zawodowych.

Jak duży jest niedobór kierowców w Europie?

Europejski niedobór kierowców ciężarówek liczony jest w setkach tysięcy nieobsadzonych miejsc pracy. W raporcie IRU dla Europy, obejmującym Unię Europejską, Norwegię i Wielką Brytanię, wskazywano ponad 233 000 brakujących kierowców, a prognozy zakładały wzrost do ponad 745 000 wakatów do 2028 roku, jeśli rynek nie przyciągnie nowych pracowników.

Nie wszystkie źródła podają identyczne wartości, ponieważ różnią się zakresem krajów, metodologią i okresem badania. Wniosek pozostaje jednak ten sam: Europa ma strukturalny problem z dostępnością kierowców zawodowych.

Źródło: Transport Operator / IRU – shortage over 233,000 drivers and forecast to 745,000

Dlaczego w Europie brakuje kierowców ciężarówek?

Przyczyny niedoboru kierowców w Europie są podobne w wielu krajach: starzenie się kadry, niski napływ młodych osób, wymagające warunki pracy i rosnący popyt na transport. Problem nie wynika wyłącznie z wynagrodzeń. Coraz większe znaczenie ma styl życia, bezpieczeństwo, parkingi, system pracy i możliwość pogodzenia zawodu z życiem prywatnym.

Najważniejsze przyczyny to:

• starzenie się obecnych kierowców,
• mała liczba kierowców poniżej 25. roku życia,
• wysokie koszty zdobycia uprawnień,
• długie trasy i czas poza domem,
• stres i presja terminów,
• niewystarczająca liczba bezpiecznych parkingów,
• konkurencja z innymi zawodami,
• niedostateczna promocja zawodu wśród młodych osób,
• rotacja i odchodzenie kierowców z branży.

IRU wskazuje, że w wielu krajach szczególnie widoczna jest luka wiekowa między starszymi i młodymi kierowcami. W Europie około 17% obecnych kierowców w badanych krajach może przejść na emeryturę w ciągu pięciu lat.

Źródło: IRU – Global Truck Driver Shortage Report 2024

Gdzie w Europie brakuje kierowców?

Niedobór kierowców występuje w całej Europie, ale jego skala i przyczyny różnią się między krajami. W Niemczech kluczowym problemem jest demografia i starzenie się kadry. W Polsce ważną rolę odgrywają emigracja zarobkowa, konkurencja płacowa i koszty wejścia do zawodu. W krajach zachodnich firmy coraz częściej szukają pracowników za granicą.

Niedobór kierowców w Europie a demografia

Demografia jest najważniejszym czynnikiem pogłębiającym niedobór kierowców w Europie. W wielu krajach duża część kierowców ma ponad 50 lub 55 lat, natomiast udział młodych osób jest niski.

To oznacza, że rynek transportowy nie tylko potrzebuje nowych pracowników, ale musi zastąpić tysiące kierowców, którzy w kolejnych latach odejdą na emeryturę. Bez większego napływu młodych osób i kierowców z zagranicy luka kadrowa może się powiększać.

Najważniejsze problemy demograficzne to:

• duży udział kierowców w wieku przedemerytalnym,
• niski udział kierowców poniżej 25 lat,
• małe zainteresowanie zawodem wśród młodych,
• konkurencja z innymi sektorami pracy,
• trudność w szybkim wyszkoleniu nowych kierowców.

Jak niedobór kierowców wpływa na zarobki?

Niedobór kierowców zwiększa konkurencję o pracowników, co wpływa na wynagrodzenia i pakiety benefitów. Firmy, które chcą przyciągnąć doświadczonych kierowców, muszą oferować nie tylko stawkę, ale też stabilność, jasne zasady pracy i dobre warunki.

Na atrakcyjność oferty wpływają:

• wynagrodzenie netto lub brutto,
• system pracy,
• zakwaterowanie,
• terminowość wypłat,
• premie i dodatki,
• rodzaj tras,
• stan pojazdów,
• kontakt z dyspozytorem,
• wsparcie koordynatora.

Dla kierowców oznacza to większy wybór ofert, ale też konieczność dokładnego porównywania warunków. Sama wysokość wynagrodzenia nie zawsze pokazuje, czy oferta jest dobra.

Wpływ niedoboru kierowców na transport i logistykę

Brak kierowców wpływa nie tylko na firmy transportowe, ale na cały łańcuch dostaw. Jeżeli przewoźnik nie ma wystarczającej liczby kierowców, może mieć problem z obsługą zleceń, terminowością dostaw i utrzymaniem rentowności.

Najczęstsze skutki dla rynku to:

• rosnące koszty transportu,
• większa presja na wynagrodzenia,
• trudności z obsadą pojazdów,
• ryzyko opóźnień dostaw,
• większa konkurencja o kandydatów,
• przyspieszenie cyfryzacji i automatyzacji,
• rozwój rekrutacji międzynarodowej.

Dlatego niedobór kierowców jest problemem nie tylko HR, ale także operacyjnym i gospodarczym.

Szanse dla polskich kierowców

Niedobór kierowców w Europie tworzy szanse dla polskich kierowców zawodowych. Doświadczeni kierowcy C i C+E mogą korzystać z większego wyboru ofert, różnych systemów pracy i lepszych pakietów zatrudnienia.

Polscy kierowcy są cenieni za doświadczenie w transporcie międzynarodowym, elastyczność i znajomość realiów pracy w Europie. Szczególnie atrakcyjne pozostają oferty w Niemczech, gdzie bliskość geograficzna, niemiecka umowa i wsparcie koordynatora są ważnymi argumentami.

Sprawdź aktualne oferty: praca kierowca CE w Niemczech oraz praca kierowca C w Niemczech.

Jak firmy próbują rozwiązać problem braku kierowców?

Firmy i organizacje branżowe próbują łagodzić niedobór kierowców przez szkolenia, rekrutację zagraniczną, poprawę warunków pracy i uproszczenie wejścia do zawodu. Nie ma jednak jednego prostego rozwiązania, ponieważ problem dotyczy wielu obszarów jednocześnie.

Najczęstsze działania to:

• podwyżki wynagrodzeń,
• premie za polecenia,
• finansowanie kursów i uprawnień,
• kampanie promujące zawód kierowcy,
• współpraca ze szkołami i ośrodkami szkolenia,
• zatrudnianie kierowców z zagranicy,
• poprawa jakości parkingów i zaplecza,
• lepsze planowanie tras,
• cyfryzacja dokumentów i procesów rekrutacji.

Największe znaczenie ma poprawa atrakcyjności zawodu. Jeśli praca kierowcy ma przyciągać młode osoby, musi być postrzegana jako stabilna, bezpieczna i opłacalna ścieżka kariery.

Czy autonomiczne ciężarówki rozwiążą problem?

Autonomiczne ciężarówki mogą w przyszłości zmienić transport, ale nie rozwiążą szybko problemu niedoboru kierowców. Technologia rozwija się, jednak wdrożenie na dużą skalę wymaga czasu, infrastruktury, regulacji i akceptacji rynku.

W najbliższych latach bardziej realne są rozwiązania wspierające kierowców i firmy, takie jak:

• systemy planowania tras,
• telematyka,
• cyfrowe dokumenty,
• automatyzacja części procesów magazynowych,
• lepsze zarządzanie flotą,
• systemy poprawiające bezpieczeństwo jazdy.

Więcej o tym temacie przeczytasz tutaj: autonomiczne ciężarówki – szansa czy zagrożenie dla kierowców?.

Niedobór kierowców w Europie – podsumowanie

Niedobór kierowców w Europie to długoterminowy problem wynikający głównie ze starzenia się kadry, niskiego napływu młodych pracowników i wymagających warunków pracy. W wielu krajach brak kierowców wpływa na koszty transportu, rekrutację, wynagrodzenia i stabilność łańcuchów dostaw.

Dla polskich kierowców sytuacja ta może oznaczać większy wybór ofert i lepsze warunki, szczególnie na rynkach takich jak Niemcy. Jednocześnie warto porównywać oferty uważnie, zwracając uwagę na system pracy, zakwaterowanie, rodzaj umowy, trasę i wsparcie po wyjeździe.

Sprawdź także: deficyt kierowców w Niemczech, jak zostać zawodowym kierowcą oraz oferty pracy dla kierowców CE.

Najczęstsze pytania o niedobór kierowców w Europie

Ilu kierowców brakuje w Europie?

Według danych branżowych opartych na raportach IRU w Europie brakuje setek tysięcy kierowców. W starszym raporcie dla UE, Norwegii i Wielkiej Brytanii wskazywano ponad 233 000 brakujących kierowców, a prognozy mówiły o ponad 745 000 wakatów do 2028 roku.

Dlaczego w Europie brakuje kierowców ciężarówek?

Główne przyczyny to starzenie się kierowców, niski udział młodych osób w zawodzie, wymagający tryb pracy, wysokie koszty zdobycia uprawnień, rozłąka z rodziną i niewystarczająca liczba bezpiecznych parkingów.

W których krajach brakuje kierowców?

Niedobór kierowców dotyczy wielu krajów europejskich, w tym Niemiec, Polski, Francji, Hiszpanii, Włoch, Belgii i Holandii. Skala problemu zależy od wielkości rynku transportowego i demografii kierowców.

Czy w Niemczech brakuje kierowców bardziej niż w innych krajach?

Niemcy są jednym z najważniejszych rynków transportowych w Europie, dlatego deficyt kierowców jest tam szczególnie widoczny. Problem wzmacnia starzenie się kadry i mały udział młodych kierowców.

Jak niedobór kierowców wpływa na wynagrodzenia?

Niedobór kierowców zwiększa konkurencję o pracowników, co może wpływać na wyższe stawki, premie i lepsze benefity. Wysokość wynagrodzenia nadal zależy jednak od kraju, doświadczenia, systemu pracy i rodzaju transportu.

Czy polscy kierowcy są poszukiwani w Europie?

Tak. Polscy kierowcy są cenieni za doświadczenie w transporcie międzynarodowym, elastyczność i znajomość realiów pracy na europejskich trasach.

Czy autonomiczne ciężarówki zastąpią kierowców?

W najbliższych latach autonomiczne ciężarówki raczej nie zastąpią kierowców na dużą skalę. Bardziej prawdopodobne jest stopniowe wdrażanie technologii wspierających kierowcę i poprawiających efektywność transportu.

Jak firmy mogą zmniejszyć problem braku kierowców?

Firmy mogą poprawiać wynagrodzenia, finansować szkolenia, skracać rekrutację, zatrudniać kierowców z zagranicy, poprawiać warunki pracy i lepiej planować trasy oraz odpoczynki.